ΜΕΤΑΝΟΙΑ --- Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ
Ο Άγιος Διονύσιος εξομολογεί τον φονιά του αδερφού του.Τα άγιο Βάπτισμα, είναι η θεραπεία του ανθρώπου από την ασθένεια της αμαρτίας και η εν Χριστώ αναγέννησή του.
Επειδή όμως και μετά το Βάπτισμα πληγωνόμαστε από την αμαρτία, ο Κύριος μας έδωσε το «φάρμακο» της μετανοίας.
Εφόσον δεν υπάρχει άνθρωπος αναμάρτητος, γίνεται φανερό ότι δεν υπάρχει κανείς που να μην έχει ανάγκη από τη
μετάνοια. Το «φάρμακο» της μετανοίας θεραπεύει κάθε πνευματική ασθένεια όσο σοβαρή κι αν είναι.
«Κανείς ας μην απελπίζεται..
Δεν υπάρχει ανίατο τραύμα για την ψυχή.
Για το σώμα υπάρχουν πολλών ειδών ανίατα τραύματα αλλά για την ψυχή κανένα».
Αυτό συμβαίνει διότι η ασθένεια θεραπεύεται από τον φιλάνθρωπο Κύριο και Ιατρό μας.
ΣΥΓΧΩΡΕΙ ΚΙ ΕΜΕΝΑ Ο ΘΕΟΣ ΠΟΥ ΕΙΜΑΙ ΤΟΣΟ ΑΜΑΡΤΩΛΟΣ;Εκείνος που επιθυμεί να αποκαταστήσει το συντομότερο την υγεία του και να θεραπεύσει τα τραύματα της ψυχής του, ας προσέλθει με νηφαλιότητα, αφού απομακρυνθεί από όλα τα βιωτικά.
Ας χύσει θερμά δάκρυα, ας δείξει πολύ αφοσίωση, ας στηρίξει την ελπίδα του και ολόκληρη τη ζωή του στον Χριστό.
Η ψυχή που είναι καταπληγωμένη από την αμαρτία θα ικετεύσει τον Χριστό: «Θεράπευσον της ψυχής μου τα τραύματα, Κύριε!»
Και ο Κύριος, βλέποντας τη γνήσια και ειλικρινή μετάνοιά της θα την θεραπεύσει αμέσως λέγοντας:
«Δες, έγινες υγιής, στο εξής μη αμάρτανε για να μη σου γίνει κάτι χειρότερο.»
Κατά Ιωάννη Ευαγγέλιο, Κεφ. 5, Στίχος 14..
Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΗ ΓΙΑ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ.Στη ζωή μας συχνά βλέπουμε πως ο φιλάνθρωπος Θεός μας οδηγεί με την πανσοφία Του σε συναίσθηση και μετάνοια.
Ο άνθρωπος που ζει μέσα στην αμαρτία είναι εκτός εαυτού και για να μετανοήσει πρέπει πρώτα να έλθει στα λογικά του, όπως συνέβη στον άσωτο υιό της παραβολής.
«Και αφού ήρθε στον εαυτό του, είπε: Πόσοι μισθωτοί τού πατέρα μου έχουν περίσσιο ψωμί, και εγώ χάνομαι από την
πείνα!» Κατά Λουκά Ευαγγέλιο, Κεφ. 15 Στίχος 17..
Μια περιπέτεια της υγείας μας, ένα ατύχημα, κάποια «τυχαία» συνάντηση με έναν άνθρωπο του Θεού, ένα βιβλίο που έπεσε στα χέρια μας, είναι μερικοί από τους αμέτρητους τρόπους που χρησιμοποιεί ο Θεός για να μας συγκινήσει και να μας φέρει κοντά Του.
Όταν ο αμαρτωλός συνέλθει από τη σύγχυση που προκαλεί η αμαρτία, καταλαβαίνει την κατάσταση στην οποία βρίσκεται και τα αγαθά που απολαμβάνουν όσοι ζουν και αγωνίζονται κοντά στο Χριστό.
Ο ΔΙΑΒΟΛΟΣ ΕΙΝΑΙ ΥΠΟΜΟΝΕΤΙΚΟΣ ΜΑΧΗΤΗΣ.Ο άνθρωπος που βρίσκεται στα πρώτα στάδια της μετανοίας και έρχεται σε επίγνωση των αμαρτιών του, κινδυνεύει να πέσει στην επόμενη παγίδα που του στήνει ο Διάβολος προκειμένου να τον κάνει να τα παρατήσει.
Ο κίνδυνος που υπάρχει μετά την επίγνωση της καταστάσεώς μας είναι η απελπισία.
Η απελπισία μπορεί να μας κάνει επικίνδυνα εσωστρεφείς και μας βάζει να σκεφτόμαστε ότι με τόσα αμαρτήματα που έκανα εγώ δεν υπάρχει συγχώρεση για μένα.
-Με τι πρόσωπο να προσευχηθώ;
-Δεν θα με δεχτεί ο Θεός εμένα!
-Ξέρω πως όσο κι αν προσπαθήσω μάταιο είναι.. κ.ο.κ
Όλα αυτά όμως είναι παγίδες του Διαβόλου που αν καταφέρει τελικώς και μας παγιδέψει, μας απομακρύνει από τη στοργική αγκαλιά του Ουράνιου Πατέρα μας και μας ρίχνει στο «αυτομαστίγωμα» της απελπισίας.
Όσο κι αν είναι το πλήθος και το μέγεθος των αμαρτιών μας, δεν μπορούν να νικήσουν την ευσπλαχνία του Θεού.
Ακόμη και σε θανάσιμη αμαρτία να πέσει κανείς, εφόσον την αποστραφεί ολόψυχα, απομακρυνθεί από αυτήν και επιστρέψει προς τον Κύριο με μετάνοια ειλικρινή, ας έχει θάρρος και μεγάλη ελπίδα.
Ο Θεός επιθυμεί την επιστροφή και τη σωτηρία του ανθρώπου, αλλά δεν τον εξαναγκάζει επειδή σέβεται την
ελευθερία του. Όποιος μετανοεί πραγματικά, ζει τη μετάνοια με πολύ ζήλο!
Μπορεί σε μια στιγμή να εξαλείψει παραπτώματα που για πολύ καιρό του μαύριζαν τη ζωή και του ταλαιπωρούσαν την ψυχή, διότι είναι δυνατόν σε μια στιγμή να αλλάξει ολόκληρη η ζωή μας!
Η απόφαση του ανθρώπου να επιστρέψει στον πατρικό Οίκο είναι απόφαση επιστροφής στον χώρο της πνευματικής του αναπαύσεως.
ΟΙ ΔΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΟΙΑΣ.Με έργα θα δείξουμε την θέλησή μας για μετάνοια.
Στην πορεία αυτή θα συναντήσουμε πολλούς πειρασμούς και εμπόδια.
Πρώτος δρόμος:Είναι η αυτοκαταδίκη και ομολογία των αμαρτιών.
Η πράξη αυτή συνιστά την ουσία του Μυστηρίου της Ιεράς Εξομολογήσεως που είναι απαραίτητη προϋπόθεση για τη συγχώρεση των αμαρτιών μας.
Δεύτερος δρόμος:Είναι η συγχώρεση και η αγάπη προς τους αδελφούς μας.
«…και άφες ημίν τα οφειλήματα ημών, ως και ημείς αφίεμεν τοις οφειλέταις ημών..»
Τρίτος δρόμος:Πένθος και δάκρυα για τις αμαρτίες μας.
Όταν υπάρχει ειλικρινή μετάνοια, τα δάκρυα γίνονται καταρράκτες στα μάτια του μετανοημένου.
Δάκρυα που κυλάνε μέχρι την ψυχή και καθαρίζεται από την ευσπλαχνία του Κυρίου και πλέον γίνεται
πιο λευκή και από το χιόνι.
Τέταρτος δρόμος:Η ταπείνωση!
Με την ταπεινοφροσύνη που έδειξε ο Τελώνης δικαιώθηκε.
Ταπεινώσου και έλυσες τα δεσμά των αμαρτιών.
Πέμπτος δρόμος:Η ελεημοσύνη, «η βασίλισσα των αρετών που ανεβάζει αμέσως τους ανθρώπους στα ουράνια».
Η ελεημοσύνη είναι λύτρον της ψυχής.
Πολλές είναι οι περιπτώσεις αμαρτωλών που εξιλεώθηκαν με την ελεημοσύνη.
Έκτος δρόμος:Η θερμή προσευχή που βγαίνει από τα βάθη της καρδιάς.
Να προσεύχεσαι συνεχώς χωρίς να αποκάμεις, και ο Θεός δεν θα αποστραφεί την επιμονή σου αλλά θα σε συγχωρέσει.
Ο Θεός μας έδωσε πολλούς δρόμους μετανοίας για να διευκολύνει την ανάβασή μας στον ουρανό.
Επομένως ας διαλέξει ο καθένας από εμάς τον δρόμο που του ταιριάζει καλύτερα για να αρχίσει την επιστροφή στον πατρικό Οίκο. Στην πορεία διαπιστώνεις ότι οι δρόμοι αυτοί συχνά διασταυρώνονται μεταξύ τους, διότι όλες οι αρετές είναι αλληλένδετες.
ΟΙ ΔΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΑΠΩΛΕΙΑΣ ---ΥΠΕΡΗΦΑΝΕΙΑ - Η ΜΗΤΕΡΑ ΤΩΝ ΠΑΘΩΝ.Είναι όταν υπερεκτιμούμε τον εαυτό μας με συνέπεια να υποτιμούμε τους αδελφούς μας.
Είναι η αμαρτία που έριξε τον Διάβολο από τον ουρανό στον Άδη και έδιωξε τους πρωτόπλαστους από τον Παράδεισο.
Η αμαρτία της υπερηφάνειας είναι η αιτία και των δικών μας πτώσεων.
Οι εκδηλώσεις της υπερηφάνειας είναι η κενοδοξία, η ματαιοδοξία, η επίδειξη.
Η υπερηφάνεια είναι μητέρα σχεδόν όλων των παθών.
Από αυτήν γεννιούνται η πλεονεξία, η φιλοσαρκία, η ασπλαχνία…
ΤΟ ΠΑΘΟΣ ΤΗΣ ΟΡΓΗΣ – (γέννημα της υπερηφάνειας).Ο υπερήφανος δεν υποχωρεί και δεν ανέχεται τον αδελφό του.
Σε όσους μετανοούν τίποτε δεν είναι πιο αταίριαστο από την ταραχή του θυμού διότι η μετάνοια και η επιστροφή, χρειάζονται πολύ ταπείνωση ενώ ο θυμός φανερώνει άνθρωπο γεμάτο από υπερηφάνεια.
ΦΘΟΝΟΣ – (γέννημα της υπερηφάνειας).Το πάθος του φθόνου μας φέρει σε κατάσταση τέτοια που μας κάνει να στεναχωριόμαστε με τη χαρά του αδελφού μας και να χαιρόμαστε με τη θλίψη του.
Ο φθόνος γεννά τη συκοφαντία, την κατάκριση, την εκδικητικότητα, την έχθρα που μπορεί να φτάσει μέχρι και την εξόντωση του άλλου.
ΠΛΕΟΝΕΞΙΑ – ΑΔΙΚΙΑ – ΚΑΙ ΚΛΟΠΗ.Ο Απόστολος Παύλος φτάνει στο σημείο να ονομάσει την πλεονεξία ειδωλολατρία.
«Νεκρώσετε, λοιπόν, τα μέλη σας που είναι επάνω στη γη: Πορνεία, ακαθαρσία, πάθος, κακή επιθυμία, και την πλεονεξία, που είναι ειδωλολατρεία·» Καινή Διαθήκη, Κολοσσαείς, Κεφ. 3, Στίχος 5..
Πράγματι ο πλεονέκτης λατρεύει το χρήμα και τα υλικά αγαθά, δηλαδή τα είδωλα αντί για τον αληθινό Θεό.
Στην προσπάθειά του να αυξήσει τα υπάρχοντά του δεν θα διστάσει καθόλου να αδικήσει τον συνάνθρωπό του ακόμη και τον αδερφό του.
ΣΑΡΚΙΚΑ ΑΜΑΡΤΗΜΑΤΑ.Τα σαρκικά αμαρτήματα αποτελούν μια άλλη κατηγορία αμαρτημάτων τα οποία βεβηλώνουν και το σώμα του ανθρώπου που είναι ναός του Αγίου Πνεύματος.
Τέτοια αμαρτήματα είναι η πορνεία, η μοιχεία και κάθε άλλη παρά φύσιν σαρκική πράξη.
Κάθε πάθος πριν γίνει πράξη καλλιεργείται στη σκέψη μας ως λογισμός.
Η ΛΑΙΜΑΡΓΙΑ.Η επιδίωξη της ηδονής που προσφέρει το φαγητό και η γαστριμαργία (δηλαδή η πολυφαγία), έχουν πολύ άσχημα επακόλουθα διότι με την ηδονή και τον σκοτισμό του νου που δημιουργούν, μας προετοιμάζουν τον δρόμο για τις σαρκικές αμαρτίες.
Μεγάλη ευθύνη αναλογείται στις μητέρες που από αδιάκριτη αγάπη προς τα παιδιά τους τα σπρώχνουν
προς την γαστριμαργία / λαιμαργία χωρίς να σκέφτονται την μεγάλη ζημιά που προξενούν.
«Συγγενικό» αμάρτημα της λαιμαργίας είναι και το πάθος της μέθης.
Οι συνέπειές της είναι γνωστές στις οικογένειες κυρίως που έχουν κάποιον αλκοολικό.
ΤΑ ΤΥΧΕΡΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ.Αυτά έχουν καταστρέψει ολόκληρες οικογένειες δημιουργώντας μεγάλα κοινωνικά δράματα.
Φτάνουν τον άνθρωπο σε κατάσταση εξάρτησης και πολλές φορές συμβαίνει μια χαμένη παρτίδα να κάνει τον άνθρωπο «σκλάβο» με τη θέλησή του προκειμένου να βρει τα χρήματα για να μπορέσει να συνεχίσει ξανά το παιχνίδι.
«Περπατήσαμε» παρέα σε αυτό το άρθρο κρατώντας μόνον μια θεωρητική εικόνα των δρόμων που καταλήγουν στον
ουρανό ή στην απώλεια. Στην πράξη όμως χρειάζεται αγώνας, υπομονή και επιμονή διότι από τη στιγμή που θα αντιληφθεί ο Διάβολος την αλλαγή μας και τη μεταστροφή μας προς τον Χριστό, τότε στην πραγματικότητα αρχίζει ο αγώνας.
ΚΑΘΕ ΦΟΡΑ ΠΟΥ ΒΑΖΩ ΜΙΑ ΝΕΑ ΑΡΧΗ ΣΥΝΤΟΜΑ ΞΕΧΝΙΕΜΑΙ ΑΠΟΓΟΗΤΕΥΟΜΑΙ ΚΑΙ ΤΑ ΠΑΡΑΤΑΩ.Είναι αλήθεια πως χριστιανική ζωή δεν σημαίνει πέντε λεπτά προσευχή πριν κοιμηθώ και τελείωσε.
Η ζωή του Χριστιανού είναι ένας διαρκής αγώνας είτε βρίσκεται με αδελφούς είτε βρίσκεται μόνος.
Ο διάβολος παραμονεύει σε κάθε περίπτωση και βρίσκεται εκεί όπου δεν τον περιμένεις.Τι μας είπε ο Χριστός;
«Όποιος θέλει να με ακολουθήσει ας πάρει το Σταυρό του». Δεν είναι τυχαίος ο λόγος αυτός.
Οι Χιλιαστές για παράδειγμα θεωρούν ότι μοιράζοντας φυλλάδια από σπίτι σε σπίτι μία δύο τρεις φορές την εβδομάδα ότι έκαναν το χρέος τους απέναντι στο Θεό και βάζουν τους εαυτούς τους στην κατηγορία των κηρύκων και αποστόλων αναπαυόμενοι στην ιδέα πως κατέκτησαν τη Βασιλεία των Ουρανών..
– η υπερηφάνεια που λέγαμε παραπάνω.
Η ζωή του Χριστιανού Ορθοδόξου όμως είναι ένας συνεχής αγώνας, γίνεται πρότυπο πολλές φορές κι ας μην το ξέρει ο ίδιος, μεταμορφώνεται η ζωή του σε κήρυγμα που δεν βγάζει λέξη είναι όμως ολοζώντανο κήρυγμα μπροστά σου.
Με τη σιωπή του, την ταπείνωση του, την αγάπη του, την ευγένειά του, την συμπαράστασή του, την βοήθειά του ακόμη και με το προσεκτικό ντύσιμό του, ο Χριστιανός διδάσκει τους άλλους χωρίς να πει μια λέξη.
-Μια εικόνα χίλιες λέξεις όπως λέει κι ένα ρητό.
Στα πρώτα στάδια της μετανοίας μας πιθανόν να αισθανόμαστε σαν το ψάρι που έχασε τα νερά του και μας κάνει να αισθανόμαστε θλίψη και απογοήτευση.
Δεν ξέρουμε κατά πού να πάμε τι είναι σωστό τι είναι λάθος και συνεχώς πέφτουμε σε σφάλματα.
Ένας σύντομος τρόπος προσανατολισμού στις περιπτώσεις αυτές είναι η πυξίδα της προσευχής.
«Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με τον αμαρτωλό.»
Στις επιθέσεις του Διαβόλου η προσευχή και η νηστεία μπορούν να λειτουργήσουν σαν ατομική βόμβα!!!
«Τότε, καθώς οι μαθητές πλησίασαν ιδιαιτέρως τον Ιησού, είπαν: Γιατί εμείς δεν μπορέσαμε να το βγάλουμε; (το δαιμόνιο)…
Και ο Κύριος απάντησε: …τούτο, μάλιστα, το γένος δεν βγαίνει, παρά μονάχα με προσευχή και νηστεία».
Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο, Κεφ. 17 Στίχοι: 1 – 21..
Στη συνέχεια βάζουμε στο πρόγραμμά μας τον Εκκλησιασμό.
Στην αρχή ίσως κάποια πράγματα να μην είσαι σε θέση να τα κατανοείς.
Με τον καιρό όμως θα καταλάβεις τα πάντα.
Ακόμη και τα Εκκλησιαστικά κείμενα θα καταλάβεις όσο κι αν αυτό τώρα σου φαίνεται απίθανο.
Με το ενδιαφέρον και το ζήλο που θα δείξεις αν πραγματικά έχεις μετανοήσει, θα δεις ότι όλα θα πάρουν το δρόμο τους.
Υπάρχει όμως κι ένας άλλος τρόπος που μπορεί να μας κρατά σε εγρήγορση.
Εκτός από αυτά που προαναφέραμε μπορούμε να πλησιάσουμε τον ιερέα της ενορίας μας και να του ζητήσουμε να πάρουμε μέρος σε κάποιο διακόνημα της Εκκλησίας.
Μια ενορία πάντα έχει ανάγκη από διακόνους.
Αυτό θα σε κρατά σε επαφή με ανθρώπους της Εκκλησίας πράγμα πολύ σημαντικό και η προσφορά σου στην ενορία θα ισούται με προσφορά στον Οίκο του Κυρίου. Αυτό όχι μόνο θα σε κρατά σε εγρήγορση αλλά θα σε κάνει να αισθάνεσαι ότι πλημυρίζεις από μια ανέκφραστη εσωτερική χαρά και η ψυχή σου θα εκπέμπει στο σώμα σου μια σιγουριά και ασφάλεια που θα λέει: «αφού έχω το Χριστό δεν φοβάμαι τίποτα..»
Και δεν είναι μόνον ότι θα το ακούς, αλλά θα το αισθάνεσαι!!!
Αν υπάρχει πραγματική μετάνοια τότε υπάρχουν και πολλοί τρόποι είτε για να εκδηλώσουμε τη μετάνοιά μας είτε για να μένουμε σε εγρήγορση. Ο Θεός να μας οδηγεί και να μας προστατεύει από την πλάνη των αιρέσεων.
Το άρθρο γράφτηκε βάση του βιβλίου: ΤΟ ΜΗΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΟΙΑΣ --- Ιερομονάχου Γρηγορίου.