Το πνεύμα της προσευχής (ΑΓΙΟΥ ΙΓΝΑΤΙΟΥ ΜΠΡΙΑΝΤΣΑΝΙΝΩΦ)

[akerm]

Το πνεύμα της προσευχής του αρχαρίου (40 κεφάλαια)
Εισαγωγή: Η ακόλουθη διδαχή αφορά την ποιότητα της προσευχής εκείνων που αρχίζουν να πορεύονται προς τον Κύριο από το δρόμο της μετανοίας. Καθεμιά απο τις επιμέρους σκέψεις, που συγκροτούν την διδαχή, είναι αυτόνομη, έτσι ώστε να διαβάζεται πιο προσεκτικά και να απομνημονεύεται πιο εύκολα. Η μελέτη αυτών των σκέψεων, τρέφοντας τον νου με την αλήθεια και την καρδιά με την ταπείνωση, μπορεί να κατευθύνει σωστά την ψυχή στην προσευχητική της άσκηση και να την ωφελήσει κατά την προκαταρκτική πνευματική της εργασία.

[akerm]

1. Προσευχή είναι η αναφορά των αιτημάτων μας στον Θεό.

[akerm]

2. Θεμέλιο της προσευχής είναι η επίγνωση του ανθρώπου ότι αποτελεί ύπαρξη που έχει εκπέσει από την αρχική της κατάσταση. Γι΄αυτό προσεύχεται, για να αποκτήσει πάλι την μακαριότητα που είχε πριν από την πτώση του και έχασε με την πτώση του.

[akerm]

3. Καταφύγιο της προσευχής είναι η μεγάλη ευσπλαχνία του Αγίου Τριαδικού Θεού προς το ανθρώπινο γένος. Ο Υιός του Θεού για την σωτηρία μας, πρόσφερε στον Πατέρα Του τον εαυτό Του ως θυσία εξιλεώσεως και συμφιλιώσεως. Πάνω σ' αυτή τη βάση να στηρίξεις την άσκηση της προσευχής, απορρίπτοντας την αμφιβολία και την διγνωμία (Πρβλ. Ιακ. 1, 6-8). Μην πεις, "Εγώ είμαι αμαρτωλός", γιατί ακριβώς σ' εσένα αναφέρονται τα παρήγορα λόγια του Σωτήρα:"Δεν ήρθα να καλέσω σε μετάνοια τους δικαίους αλλά τους αμαρτωλούς"(Ματθ. 9,13)

[akerm]

4. Στην προετοιμασία για την προσευχή περιλαμβάνονται η αποφυγή του κορεσμού της κοιλίας, η αποκοπή των μεριμνών με το ξίφος της πίστεως, η ειλικρινής και εγκάρδια συγχώρηση όλων των αδικιών, η ευγνωμοσύνη προς τον Θεό για όλες τις θλίψεις της ζωής, η απομάκρυνση από τον περισπασμό και τις φαντασιώσεις, ο ευλαβικός θείος φόβος. Ο φόβος αυτός κυριεύει το πλάσμα, όταν η ανέκφραστη χάρη του Πλάστη το αξιώνει να συνομιλήσει μαζί Του.

[akerm]

5. Τα πρώτα λόγια του Σωτήρα, προς την πεσμένη ανθρωπότητα ήταν: "Μετανοείτε, γιατί έφτασε η βασιλεία των ουρανών" (Ματθ.4,17).Γι΄αυτό ώσπου να μπεις σ΄αυτή τη βασιλεία, χτύπα τη πύλη της με τη μετάνοια και τη προσευχή.


συνεχίζεται...

[akerm]

6. Η αληθινή προσευχή είναι η φωνή της αληθινής μετάνοιας. Όταν η προσευχή δεν είναι ζωοποιημένη από τη μετάνοια, δεν εκπληρώνει τον προορισμό της. Γιατί τότε δεν τη δέχεται ο ευνοϊκά ο Θεός, ο οποίος απεναντίας, δεν θα περιφρονήσει ποτέ "πνεύμα που έχει συντριβεί (απο τη συναίσθηση της αμαρτίας), καρδιά που έχει συντριβεί και ταπεινωθεί. (Ψαλμ.50,19)

[akerm]

7. Ο Σωτήρας του κόσμου μακαρίζει όσους συναισθάνονται την πνευματική τους φτώχεια, όσους έχουν για τον εαυτό τους την πιο ταπεινή ιδέα, όσους πιστεύουν πως είναι πεσμένες υπάρξεις, που βρίσκονται εδώ στη γη, εξορισμένες από τν αληθινή τους πατρίδα. «Μακάριοι όσοι νοιώθουν πνευματικά φτωχοί μπροστά στο θεό» και προσεύχονται με βαθιά επίγνωση αυτής της φτώχειας τους, «γιατί δική τους είναι η Βασιλεία των Ουρανών»(Ματθ. 5,3). «Μακάριοι όσοι πενθούν» και κλαίνε στις προσευχές τους από την συναίσθηση της αμαρτωλότητάς τους, «γιατί αυτοί θα παρηγορηθούν» (Ματθ. 5,4), από το Άγιο Πνεύμα, που θα τους χαρίσει την ειρήνη του Χριστού και την αγάπη προς τον πλησίον. Τότε κανένας συνάνθρωπος, ούτε ο πιο μεγάλος εχθρός, δεν εξαιρείται από την αγκαλιά της αγάπης του εργάτη της προσευχής. Τότε αυτός συμφιλιώνεται και με τις πιο δυσάρεστες καταστάσεις της επίγειας ζωής.

[akerm]

8. Ο Κύριος, θέλοντας να μας διδάξει το πώς πρέπει πάντοτε να προσευχόμαστε, παρομοίασε την προσευχόμενη ψυχή με μία χήρα κατατρεγμένη από έναν άδικο άνθρωπο, η οποία ακούραστα ερχόταν κάθε τόσο στον αρμόδιο δικαστή και με παράπονο του ζητούσε προστασία (βλ. Λουκ.18,1-8). Όταν λοιπόν, προσεύχεσαι, να οικειώνεσαι την ψυχική κατάσταση εκείνης της χήρας. Η προσευχή σου πρέπει να είναι, ας το πούμε έτσι, ένα διαρκές παράπονο για την αμαρτία που σε πολεμάει. Ψάξε βαθειά μέσα σου, τον εαυτό σου με την επιμελή προσευχή. Θα διαπιστώσεις ότι βρίσκεσαι σε χηρεία ως προς τη σχέση σου με τον Χριστό, εξαιτίας της αμαρτίας που ζει στη ψυχή σου. Η αμαρτία είναι ο μεγαλύτερος εχθρός σου, που σου προξενεί εσωτερική πάλη και βασανισμό, που σε αποξενώνει από τον Θεό.

[akerm]

9. "Όλη τη μέρα" λέει ο Δαβίδ, δηλαδή όλη την επίγεια ζωή, "την πέρασα γυρνώντας με σκυθρωπό πρόσωπο" (Ψαλμ.37,7), με τη μακάρια θλίψη για τις αμαρτίες και τις ελλείψεις μου. "Γιατί τα νεφρά μου με πονούν αφόρητα, και δεν υπάρχει θερμαπεία για την σάρκα μου" (Ψαλμ.37,8). Τα νεφρά συμβολίζουν την πορεία του ανθρώπου στον δρόμο της επίγειας ζωής. Η σάρκα συμβολίζει την πνευματική του κατάσταση. Σε κάθε του βήμα στον δρόμο της ζωής συναντά εμπόδια, και η πνευματική του κατάσταση δεν μπορεί να βελτιωθεί με κανένα ανθρώπινο μέσο. Για την θεραπεία της ψυχής μας είναι απαραίτητη η Χάρη του Θεού. Η Χάρη, όμως, θεραπεύει μόνο εκείνους που παραδέχονται την ασθένειά τους. Και η ειλικρίνεια της παραδοχής αυτής αποδεικνύεται με την επιμελή και διαρκή βίωση της μετάνοιας.