ΛΟΓΟΙ ΠΑΡΑΙΝΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΝΤΩΝΙΟΥ

[akerm]

48. ΤΑ ΟΥΡΑΝΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΕΠΙΓΕΙΑ

Τα ουράνια είναι αθάνατα, από την αγαθότητα που υπάρχει μέσα τους, ενώ τα επίγεια έγιναν θνητά, διότι υπάρχει μέσα τους η αυθαίρετη κακία, η οποία πιάνει τους ανόητους από την οκνηρία τους και από τη (θελη­ματική) άγνοια του Θεού (αγνωσία).

[akerm]

49. ΘΑΝΑΤΟΣ ΚΑΙ ΑΘΑΝΑΣΙΑ

Ο θάνατος, όταν νοείται (καλά), είναι για τους αν­θρώπους αθανασία όταν όμως δεν εννοούν (το πνευματι­κό του νόημα), είναι, γι' αυτούς τους ανόητους, θάνατος. Αυτόν τον θάνατο (το σωματικό) δεν πρέπει να τον φοβάται κανείς, άλλα την απώλεια της ψυχής, που συνίστα­ται σε αγνωσία του Θεού. Αυτό, είναι αληθινά φοβερό για την ψυχή (η αγνωσία του Θεού).

[akerm]

50. Η ΚΑΚΙΑ ΠΑΘΟΣ ΥΛΙΚΟ

Η κακία είναι πάθος υλικό. Συνεπώς, δεν γίνεται να υπάρξει σώμα χωρίς κακία. Η λογική όμως ψυχή, όταν το νόηση αυτό, αποτινάζει το βάρος της ύλης, που είναι η κακία, και σαν ανασάνει από τέτοιο βάρος, υψώνει τον νου προς τα άνω, γνωρίζει το Θεό των όλων, και, προσέ­χει το σώμα σαν εχθρό και πολέμιο, μη υπακούοντας σ' αυτό. Έτσι στεφανώνεται τελικά από τον Θεό η ψυχή, επειδή νίκησε τα πάθη της κακίας και της ύλης.

[akerm]

51. Η ΚΑΚΙΑ ΥΠΟΔΟΥΛΩΝΕΙ

Η κακία, όταν γνωρισθεί από την ψυχή, μισείται σαν θηρίο βρωμερότατο. Όταν όμως αγνοείται (Η φύση της), αγαπάται από εκείνον που την αγνοεί. Τον έχει αιχμάλωτο και τον τραβά σαν δούλο, τον εραστή της. Κι' ό κακότυχος και άθλιος, ούτε βλέπει το συμφέρον του, ούτε νοιώθει, αλλά νομίζει ότι στολίζεται από την κακία, και αγάλλεται.

[akerm]

52. Η ΚΑΘΑΡΗ ΨΥΧΗ - Η ΚΑΚΗ ΨΥΧΗ

Η καθαρή ψυχή, επειδή είναι αγαθή, φωτίζεται και λαμπρύνεται από το Θεό, και τότε ο νους νοεί αγαθά και γεννάει λόγια θεοφιλή. Όταν όμως η ψυχή, από κακία, κυλιστεί στο βόρβορο, επειδή ο Θεός την αποστρέφεται, μάλλον επειδή η ψυχή χωρίζει τον εαυτό της από το Θεό, τότε, οι πονηροί δαίμονες, αφού σφηνωθούν απανωτοί στο λογισμό, ψιθυρίζουν στην ψυχή τις ανόσιες (μιαρές) πράξεις, μοιχείες, φόνους, αρπαγές, ιεροσυλίες και τα παρόμοια, οσα είναι έργα δαιμόνων.

[akerm]

53. Η ΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΘΕΟΥ - Η ΑΓΝΩΣΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ

Όσοι γνωρίζουν τον Θεό γεμίζουν από αγαθές σκέψεις για όλα τα προβλήματα και, επιθυμώντας τα ουράνια, καταφρονούν τα βιοτικά. Αυτοί, ούτε σε πολλούς αρέσουν, ούτε αυτοί αρέσκονται σε πολλούς. Γι' αυτό όχι μόνον μισούνται, αλλά και κατακοροιδεύονται από τους πολλούς ανόητους. Ανέχονται όλα τα παθήματα της φτώχειας, επειδή γνωρίζουν, ότι όσα φαίνονται στους πολλούς κακά, είναι γι' αυτούς αγαθά. (Κι' αυτό) γιατί, όποιος αντιλαμβάνεται τα ουράνια, πιστεύει στο Θεό, επειδή γνωρίζει ότι όλα είναι δημιουργήματα της θελήσεως Του.
Εκείνος όμως που δεν νοιώθει (τα ουράνια ζητήματα) , δεν πιστεύει ποτέ, ότι ο κόσμος είναι έργον του Θεού και ότι έγινε για τη σωτηρία του ανθρώπου. (Δεν αντιλαμβάνεται ότι η πνευματική αντιμετώπιση της φτώχειας, π.χ., άλλα και κάθε δυσχέρειας, συντελεί στην σωτηρία μας).

[akerm]

54. Ο ΘΕΟΣ ΑΟΡΑΤΟΣ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΚΑΤΑΦΑΝΗΣ

Όσοι είναι γεμάτοι από την κακία και μεθάνε από την αγνωσία, δεν γνωρίζουν τον Θεό, ούτε επαγρυπνούν ψυχικά. Ο Θεός όμως είναι νοητός και δεν είναι μεν ορατός, όμως είναι καταφάνερος μέσα στα ορατά, σαν τη ψυχή μέσα στο σώμα. Κι αν το σώμα είναι αδύνατον να υπάρχει χωρίς ψυχή, έτσι και όλα, όσα βλέπουμε και υπάρχουν, είναι αδύνατον να υπάρξουν χωρίς Θεό.

[akerm]

55. ΓΙΑΤΙ ΕΓΙΝΕ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ

Γιατί έγινε ο άνθρωπος; Έγινε για να κατανοεί τα ποιήματα του Θεού, κι έτσι να Τον ιδεί και να Τον δοξάσει, γιατί τα έκτισε για τον άνθρωπο.
Ο δε νους (η φρόνηση) που είναι λίαν αγαπητός στο Θεό είναι αόρατο αγαθόν, που χαρίζεται από το Θεό στους άξιους, δια μέσου χρήστης συμπεριφοράς.